Ducebat choreas Veneris puer inter olores,
Eridanus placidis qua nemus ambit aquis,
Naides et sociae varia sub veste Napaeae
fundebant raris carmina culta modis;
ipse manu rutilam gestabat ab aere sagittam
et levis instabili sub pede pulsat humum,
quaque movet pennas, tremulae stridere favillae,
perque leves frondes sparsilis aura micat.
Eridanus spectat flaventi crine superbus,
populeo madidum cinctus honore caput,
Mincius et spectat varianti laetus amictu,
Mincius Ausoniae clarus honore tubae,
spectat harundineo formosus Mela galero,
dives et undosis Abdua gurgitibus,
quique amnes socii regem venerantur, et ipsi
quique scatent fontes, quaeque palustris aqua.
Ecce autem niveis cycnus se sustulit alis,
cycnus olorini duxque decusque chori,
deque manu pueri rostro plaudente sagittam
eripit et cantu sidera summa petit.
Concepit flammas ferro stridente sagitta,
gaudet olor, fraudem ridet et ipse puer,
inque sinum Minci rutilis delapsa favillis
afflavit tenero fulgida amore senem;
hinc in Pasyalen telo fiammante reluxit,
Pasyale vulnus sensit et ipsa suum.
Instauravi Amor choreas, suspirat uterque,
cantat olor, cantu consonat omne nemus,
senserunt flammas ripae, sensere salicta;
infantem decimo sidere nympha parit.
Excipit hunc tepidoque sinu complexa Melisse
blanda fovet, blandis conciliatque iocis
instratum lauri foliis somnoque gravatum,
tutanturque et apes labraque melle linunt.
Hinc Musae placidis salicum docuere sub umbris,
Sebethus liquidis qua fluit uber aquis;
inde specu exceptus viridisque in rupe Vesevi
pastor agens cecinit: « Tityre, coge pecus,
huc ades, o Meliboee, caper tibi salvus, et haedi;
ite domuin saturi, nox venit, ite, greges».
Post laetas segetes, quo sidere vertere terram
conveniat, Baccho qui sit et aptus ager,
cura boum quae sit, pecori quis cultus habendo
et docuit pressis mella liquare favis.
Felix arvorum cultu, felicior armis,
dum profugum Aeneam, dum canit arma virum,
illi Vulcanus clipeum, sua Mulciber arma
aptat et in classem corruit omne nemus.
Illi fatorum seriem gentisque togatae
Deiphobe Glauci monstrat et omne genus;
inde sedens ebore in niveo Sebethida ad undam,
colligit Etruscas Marrubiasque manus:
agmen agit Lausus, magnique ipse agminis instar
attrituque pedum terra Sabina tremit,
et, quotiens raucum gemuit cava buccina, matres
presserunt natos pectora ad ipsa suos.
O salve, Italidum gentis decus, in Latium qui
Aonio ducis vertice Pieridas,
salve et Idumaeas debet cui Mantua palmas,
cui Phoebus Latio vestit honore comarn;
sparge, Charis, roremque tuum Syriosque liquores,
Parthenope, violas, Mantua, funde rosas.
Ipse aram statuens vati venerare Camoenas,
Antimache, et patriae concine grata tuae,
quae puerum genuit, cuius sub voce locutae
Pierides nostrum constituere decus.