QVANDO per ima freti solito uulpecula reti
Aucta solebat ali captu sepissime tali.
Quam lupus affatur, dum piscibus his epulatur:
«Pars sit ieiuno de tot michi, pisce uel uno,
Dulcis amica, precor, quos sic piscare per aequor».
«Dedecus hoc absit», uulpes ait, «ut tibi pars sit,
Piscibus exesis, ac his iam caumate lesis,
Cum potes arte pari, tibi me monstrante, lucrari.
Hoc modo maiores capies satis ac meliores,
Si consulta uelis tibi credere iure fidelis:
Alueolum caudae tibi, si placet, hic sine fraude
Hac uice subnectam, qua constat me modo uectam;
Ad libitum pisces capies, si talia disces».
Quod cum fecisset, sic nexus ouansque preisset,
Vas id paulatim saxis replet emula statim,
Sicque tegit limo, prope iam maris ut sit in imo.
Leta dehinc uillas partesque perambulat illas,
Quas multis annis hedis uacuarat et agnis
Ille ferox predo magnusque frequensque comedo.
Qua moniti doni spe circumquaque coloni,
Talia uisuri, gaudent decedere ruri,
Fustibus et tignis raptis, ticionibus ignis,
Vltio predonis foret illius ut regionis,
Tempore cum nacto ualeant illudere capto.
Iamque sibi fracta cauda per talia facta,
Effugit hanc poenam, cuperet dum plus alienam,
Inuentisque dolis sub egri tecta leonis,
Quem febrium pestis dolor excruciabat in extis,
Vimque sui morbi cuncto patefecerat orbi,
Indicat huic crebro, quid prosit et ocius egro:
«Tergone si uulpis corpus circumdare uultis,
Viribus ablatis redigi sic posse sciatis».
Dum sic audiret rata uulpes, hoc ut adiret,
Sorde uolutabri se puluere sparsit et agri:
«Audio me queri, dicor quia pelle mederi;
Foetida sed pellis; hanc si fortasse reuellis,
Fomes erit pestis foris et dolor acrior extis.
At si pelle lupi, qui subiacet huic modo rupi,
Cauda priuati, medicaminis arte probati,
Vndique menbra teges, mox sano corpore deges;
Cui caput atque pedes cum pelle relinquere debes
Et uires priscas reparandas sic fore discas».
Quod uulpes monstrum dum sic uidet ire deorsum:
«Sic cyrothecatus» ait, «ambulet et pileatus!
Ad poenam talem uult cogere quisque sodalem.
Sic eat et mestus per frigora, nudus, et estus,
Vermibus esca datus sic semper ad hos cruciatus».